Nghệ sĩ
CHÂN NHƯ(LÊ MẠNH HÙNG)
Trong gần hai thập kỷ qua, họa sĩ Chân Như bền bỉ theo đuổi dòng tranh thiền – một lối biểu đạt không đặt nặng sự mô phỏng thế giới bên ngoài, mà hướng đến việc ghi lại những chuyển động tinh tế của nội tâm, những rung động của người nghệ sĩ trước sự sống và những chuyển hóa trong quá trình thực hành.
Với ông, mỗi bức tranh không bắt đầu từ một ý tưởng được tính toán sẵn, mà từ sự tĩnh lặng; không nhất thiết được dựng nên bởi một bố cục đã định trước, mà hình thành từ trạng thái hiện diện trọn vẹn của người vẽ.
Đến nay, ông đã sáng tác hơn 500 tác phẩm tranh thiền. Mỗi tác phẩm đều là dấu ấn của một trạng thái tâm, một chỉnh thể hài hòa giữa nội dung và hình thức, giữa cảm xúc và trực giác, thể hiện thần thái của đối tượng và mang nguồn năng lượng sống động như một sinh thể. Bởi được tạo nên trực tiếp bằng mười đầu ngón tay trong một khoảnh khắc không thể lặp lại, mỗi tác phẩm mang tính độc bản rất riêng.
Hành trình
Dòng thời gian sáng tác
Mỗi triển lãm không chỉ đánh dấu một giai đoạn sáng tác mà còn phản ánh những bước chuyển hóa trong hành trình tu tập của họa sĩ Chân Như. Tranh thiền của ông không chỉ để thưởng lãm mà còn mở ra một không gian đối thoại với nội tâm, giúp người xem lắng lại, cảm nhận và khám phá những giá trị sâu sắc của chính mình.
Tuổi thơ
Khởi đầu
Hành trình đến với tranh thiền của họa sĩ Chân Như bắt đầu từ tình yêu hội họa có từ thuở nhỏ. Sinh ra và lớn lên tại thành phố Nam Định, từ khi mới 5–6 tuổi, ông đã say mê cầm bút vẽ.
Từ những năm 80
Nuôi dưỡng đam mê
Niềm yêu thích hồn nhiên ấy lớn dần theo năm tháng, trở thành một đam mê bền bỉ, đưa ông đến với Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp và sau đó trở thành giảng viên bộ môn mỹ thuật tại Trường Mỹ nghệ (Bộ Xây dựng).
Cơ duyên với Phật Pháp
Một sự tình cờ trong công việc đã mở ra một hướng đi khác. Khi được phân công nhiệm vụ xây dựng giáo trình về tượng Phật Việt Nam, họa sĩ bắt đầu tranh thủ mọi thời gian tìm đến các ngôi chùa lớn, nhỏ tại Hà Nội để quan sát, nghiên cứu.
Từ những chuyến đi ấy, sự quan tâm đến nghệ thuật Phật giáo dần dẫn ông đến với những câu hỏi sâu hơn về đời sống nội tâm, và ý tưởng đến với tranh thiền cũng dần hình thành trong ông. Từ đó tới nay, bên cạnh việc tiếp tục nghiên cứu hội họa, ông tìm hiểu về các trường phái thiền và thực hành thiền, từng bước tìm thấy sự hài hòa giữa tu tập thiền định và các phương pháp biểu đạt hội họa.
2006
– Triển lãm nhóm “Hồn quê Việt”, Hà Nội
Đây là dấu mốc khẳng định một hướng đi nghệ thuật riêng, kết hợp giữa hội họa và trải nghiệm thiền định.
2008
– Triển lãm cá nhân tranh thiền “Về thôi”, Hà Nội
Sau những chuyển biến sâu sắc trong quá trình học và thực hành Phật pháp, ông tổ chức triển lãm “Về thôi”. Tên gọi của triển lãm mang ý nghĩa trở về với chính mình, buông bỏ những lớp vỏ của bản ngã để nhận ra con người chân thật vốn sẵn có nơi mỗi người.
2011
– Triển lãm cá nhân tranh thiền “Bến đợi”, Hà Nội
Đánh dấu một giai đoạn thăng hoa trong sáng tác của họa sĩ Chân Như. Những tác phẩm gửi gắm thông điệp về khát vọng thức tỉnh, mời gọi con người bước lên con thuyền của trí tuệ và tình thương để vượt qua bến mê, hướng đến bờ giác ngộ và sự an lạc.
2013
– Triển lãm nhóm “Quê hương”, Hà Nội và Quảng Bình
Kết hợp với họa sĩ Đỗ Viết Viên và một số họa sĩ khác để thực hiện triển lãm “Quê hương” tại Hà Nội và Quảng Bình. Triển lãm mang tinh thần kết nối tình yêu các vùng miền dải đất hình chữ S, đồng thời tri ân các anh hùng liệt sĩ.
2015
– Triển lãm cá nhân tranh thiền “Sen – Cha và con”, Hà Nội
Một dấu mốc đặc biệt trong hành trình sáng tác của họa sĩ Lê Mạnh Hùng khi lần đầu tiên ông tổ chức triển lãm cùng con trai.
Tên gọi “Sen – Cha và con” không chỉ gợi đến hình ảnh hoa sen – biểu tượng của sự thanh khiết và tỉnh thức – mà còn nói lên sự tiếp nối trong tình yêu nghệ thuật, trong những giá trị sống và trong hành trình nuôi dưỡng tâm hồn.
2020
– Triển lãm cá nhân tranh thiền “Khoảnh Khắc”, Hà Nội
Mỗi tác phẩm như lưu giữ một khoảnh khắc của hiện tại – nơi tâm an trú trọn vẹn trong giây phút đang là. Qua những mảng màu và đường nét phóng khoáng, họa sĩ gợi nhắc rằng vẻ đẹp chân thật của cuộc sống luôn hiện hữu trong từng khoảnh khắc nếu con người biết dừng lại, quan sát và cảm nhận bằng một tâm hồn tĩnh lặng.
Tháng 9 2026
Triển lãm “Thường hằng” – Sắp diễn ra
Nếu “Khoảnh khắc” hướng ánh nhìn vào cái đang xảy ra trong một điểm ngắn ngủi của thời gian, thì “Thường hằng” dường như mở ra một câu hỏi theo hướng ngược lại: “Sau những khoảnh khắc luôn biến đổi, còn lại điều gì?”
Nét độc đáo
Hội họa trong trạng thái thiền định
Vẽ trực tiếp bằng tay
Họa sĩ vẽ tranh trực tiếp bằng mười đầu ngón tay trên nhiều chất liệu trong đó có hai chất liệu sơn dầu và sơn mài – không cọ vẽ.
Không phác thảo
Không chuẩn bị bố cục theo cách thông thường, từng chuyển động của bàn tay và từng lớp màu được đặt xuống như một dòng chảy tự nhiên của cảm xúc và trực giác.
Hoàn thành trong 30–90 phút
Thế nhưng, đằng sau khoảng thời gian ngắn ấy là rất nhiều năm thực hành, quan sát, chiêm nghiệm và chuyển hóa bản thân.
Học trò của họa sĩ Chân Như
Tiếp nối một dòng chảy
Nếu một tác phẩm là dấu vết của một khoảnh khắc, thì việc nghệ thuật được truyền từ người này sang người khác lại tạo ra một dòng chảy dài hơn đời sống của một cá nhân. Ở đó, điều được truyền đi không chỉ là kỹ thuật hay cách sử dụng chất liệu, mà còn là Pháp – một phương pháp nhìn ngắm và tiếp nhận thế giới trong tâm thế tĩnh lặng của thiền họa.
